Gsteig bei Gstaad is een klein dorpje met mooie houten huizen. Er hangen vlaggen, zoals het Zwitserse witte kruis en de beer uit Bern. Dap en ik gaan op weg. Boven de bergen zien we strakblauwe lucht, maar wij lopen in de schaduw. Het is fris, de nevels hangen over de velden. De klim begint steil, we warmen wat op.
Na een uur klimmen door een sparrenwoud arriveren we op de route van de Tour du Wildhorn. Het is een anonieme kennismaking, de tocht wordt niet aangekondigd op de wandelwegwijzer die hier staat.
Ik verbaas me erover dat we regelmatig andere wandelaars zien. Dap herinnert me eraan dat het zondag is, en het is heerlijk wandelweer bovendien. Soms horen we een Grüezi, maar meestal bonjour.

We bereiken wat almen, er staan koeien, oude houten-en-golfplaten-huisjes, er zijn mooie uitzichten. Het heeft een hoog ansichtkaartgehalte hier.
In een sparrenbos hoort Dap het gepiep van het goudhaantje. Op een bankje in de schaduw eten we hartkeks met hummus. Dap plukt nog wat frambozen voor erbij. Dit land hangt vol met die dingen!
We dalen af naar de toeristische Lauenensee. De tegenliggerdichtheid neemt nu snel toe. Al deze mensen verspreiden de geur van eau de toilette, een merkwaardig fenomeen hier in de bergen. We zijn vlak bij het meer als een man in rolstoel ons tegemoet komt in de klim. Hij wordt voortgetrokken door een klein apparaatje, dat hij vasthoudt. Dap trekt de confrontatie met dit beeld niet, ze krijgt er spontaan hoofdpijn van en kan geen woord meer uitbrengen. Met mijn rouwende vrouw beland ik in een voortschuifelende zondagmiddagfile op het pad voor het restaurant. Dit moet het drukste stukje van de hele Wildhornronde zijn. In gebarentaal maakt Dap duidelijk: wegwezen hier! Geen koffie op het terras voor ons.
Maar wel een steil, rotsig pad door het bos langs een wilde bergbeek. Er wordt wat afgebonjourd door alle tegenliggers die naar beneden komen. Een flinke waterval in de berm ziet er al wildromantisch uit, maar wat er dan volgt slaat alles.

Onder de blauwe lucht zien we hoge, grijze pieken afgetopt met een gletsjer. Een joekel van een waterval stort zich naar beneden. Op de voorgrond staat een kleine kudde koeien. Hoe Zwitsers wil je het hebben? We lopen door een milka-reclame. Het is nu wel duidelijk waarom dit zo'n populair stukje pad is.
Met uitzicht op maar liefst twee grote watervallen ploffen we op een platte steen. Dap is weer aanspreekbaar. Fijn! Na een vlak stuk wordt de klim weer serieus en we belanden een verdieping hoger, boven de grote watervallen, maar ónder veel andere watervallen. We zijn in een prachtige hooggebergtewereld beland. De Geltenhut is om de hoek.

We worden allerhartelijkst ontvangen en belanden in een vierpersoonskamer. Als Dap en ik ons aan het installeren zijn, komt een jonger, Italiaans stel binnen. Ze lijken niet tevreden met ons gezelschap, want ze gaan een andere kamer vragen.
— Stinken wij nu al? vraag ik Dap.
— Ben ik te knap? vraagt Dap zich af.
Na de soep, salade, aardappelpuree en vegetarische goulash zitten we een tijdje om ons heen te kijken in de eetzaal. Iedereen blijft zitten. We hopen op een toetje en blijven nog een poos hangen. Dan zijn we er klaar mee en staan op. Net als we weglopen wordt het dessert uitgeserveerd. Snel terug! De moraal van dit verhaal: in een Zwitserse berghut nooit als eerste opstaan na het avondeten!

ARPELISTOCKFOTO

Ik hoor koebellen klingelen. Het is de wekker van Dap. Ondanks dat ik vannacht het gesnurk op de slaapzolder door het plafond en mijn oordoppen heen kon horen, heb ik prima geslapen. Uit het raam is strakblauwe lucht te zien. Dat is mooi, want we gaan vandaag naar een top!
We trekken niet door naar de volgende hut op de Tour du Wildhorn, maar gaan naar de Arpelistock, krap een drieduizender. We volgen deze dag de wit-blauw-witte markering in plaats van de wit-rood-witte. Dat is Zwitsers voor: bergwandelen voor gevorderden.
We lopen in de schaduw, het is fris met hier en daar wat rijp op het gras. We belanden op een grote grasvlakte, verborgen achter rotsen, doorsneden met beekjes, met een loodrecht bergdecor erachter. Een enorme waterval stort zich naar beneden. Overal staan gentianen. Wàt een plek! Het is ook wederom niet verbazingwekkend dat we niet de enigen zijn die hier wandelen. Hier en daar zijn kleine groepjes onderweg naar de top. Er is maar één pad hier.

De zon komt al snel. Zoals we al voorzagen, kunnen we onmiddellijk wat kleding afpellen. Onder onze voeten klikt het geluid van stenen en steentjes. Geknerp, geknars, getingel, gerinkel... we hebben er geen goed woord voor in het Nederlands. Het groen verandert in grijs: er zijn alleen nog rotswanden en gruis om ons heen.
We volgen de markeringen omhoog. Het gruis verandert in puin. Het wordt steeds vaker even zoeken naar de exacte route, maar die is goed gemarkeerd. Op een beschutte rotsplaat houden we pauze. Nog 300 hoogtemeters te gaan en ik voel de ijle lucht hier. Een groepje Zwitserduitsers komt hijgend en puffend omhoog. We inspireren ze blijkbaar tot Pause machen. Ze gaan, terwijl een hele berg beschikbaar is, drie meter achter ons zitten. In onze space! Niet erg Feng Shui van ze. Uiteindelijk gaan ze puffend verder. Dap en ik gaan ze achterna, de wandelstokken inmiddels opgeborgen.

Stenen veranderen in rots. De handen komen eraan te pas als het terrein klautersteilheid bereikt. Het zijn maar een paar korte passages, en dan staan we bij een ronde rug van gruis die helemaal naar het topkruis leidt. Ik zet een paar stappen en kijk over de rand. Wow, wat een uitzicht. In de heldere blauwe lucht zien we de gletsjers van het Mont Blanc-gebied glimmen in de zon, 65 km verderop. We lopen verder naar de top.

— Wat een... mensen! En uitzicht! roep ik uit als we op de top van de Arpelistock belanden. Op het gruis rond het topkruis staan maar liefst zeven personen. Daaromheen: een eindeloze Gipfelparade van vergletsjerde drie- en vierduizenders aan de overkant van het Rhônedal, van de Mont Blanc tot de Eiger, alleen onderbroken door de top van de Wildhorn. Een ansichtkaart van meer dan 100 km breed. Helemaal top!
We houden een uitgebreide lunchpauze op het gruis en nemen de ene Arpelistockfoto na de andere van het uitzicht. Dap krast de naam van Sylvan op een steen en laat hem achter bij het kruis. Het bezoekuur van de top is blijkbaar voorbij, want we zijn hier nu alleen. Dan keren ook Dap en ik terug.

Het aangeharkte paadje dat over het gruis slingert ziet er zo makkelijk uit dat het niet eens een afdaling lijkt. Maar het voelt alsof mijn gewicht verdubbelt. Met 150 kg op mijn knieën stamp ik Dap en de zwaartekracht achterna. Joekels van roofvogels zweven geluidloos en bewegingsloos op ooghoogte voorbij, vale gieren! Dap gaat rap omlaag door de steile passages. Ik probeer het tempo erin te houden. Het is zoeken, draaien, afstappen, voeten zorgvuldig neerzetten, zwaartepunt verplaatsen, losse stenen vermijden en af en toe de handen gebruiken. Na het steile gedeelte is het weer zoeken naar markeringen en steenmannetjes tussen de stenen en rotsplaten.
— Je ging heel snel door het steile stuk! zeg ik.
— ...Welk steile stuk? vraagt Dap, serieus.

Na eindeloze bochten door het gruis en nog een korte pauze op een steen, tegenover de gletsjer, bereiken we het groene gedeelte van de afdaling. Bergbeken storten zich omlaag. De wand met de grote waterval op de achtergrond wordt inmiddels verlicht door de zon. Wat een plaatje!
We belanden weer in de Geltenhütte. Aan tafel bij een Duitse familie die ook de Wildhornronde loopt, bespreken we de weersvoorspelling, die weinig goeds belooft. Zal het gaan lukken de toer af te maken? Tactisch annuleren we de Cabane des Audannes, nu dat nog kan.

HEIDI-WEI

Wederom onder een blauwe hemel vertrekken we uit de Geltenhut, nadat we een klein kapitaal hebben afgerekend voor twee nachten vierpersoonskamer. We volgen een balkonpad en zien dat de zon opkomt voor de dalbewoners onder ons. Een trapje helpt ons van een loodrechte rotsband af.

We belanden tussen wat boerderijtjes in uitgestrekt grasland. Op de achtergrond maken hoge bergen het Zwitserse plaatje compleet. Marmotten fluiten, koeien bellen. Het is best warm en ik ben een beetje sloom. Het is allemaal wel mooi hier, maar er gebeurt niet zoveel. We hobbelen voort, maar niet te snel, anders zijn we zo vroeg bij de Wildhornhütte op deze korte wandeldag.

We staan op een pasje boven het Obersimmental als we richting de wand worden gestuurd. Eindelijk actie! Een klauterstukje brengt ons een rotsband op. We gaan steil omhoog door een rotsig stuk naar een pas.
— Dit is toch leuker dan zo'n Peter en Heidi-wei, zegt Dap.
Tijd voor lunchpauze! We gaan lekker in het gras liggen in de zon, met uitzicht op beroemde Zwitserse toppers in de verte. Er lopen hier best veel wandelaars langs. Dat is een ding voor arme Dap, want zij heeft last van haar darmen en loert op een rustig moment en een verstopplekje.

Na de lunch dalen we af langs een gruishelling. We lopen even om voor vier Zwitsers, die letterlijk óp het pad zitten te pauzeren 😬.
We dalen geleidelijk een spectaculair dal in, het Iffigental. Een grijze rotsmuur torent hoog boven ons uit. We zien de grootste gruishellingen ooit. Als we bij de Wildhornhut aangemeld zijn, besluiten we nog een namiddagtoertje te maken, de morenen op, naar de gletsjer van de Wildhorn.

Maar eerst lossen we het probleem van het drinkwater op. Volgens het personeel van de hut is het water hier niet drinkbaar. Het is te koop voor 12,50 CHF per fles van anderhalve liter. Dat is zo'n tien euro de liter. We pakken ons waterfilter en persen er in een half uur tijd zeven liter doorheen. Toch snel verdiend. We overwegen er een handeltje van te maken. Toch vertrekken we de helling op, richting een indrukwekkende, eindeloze steenwoestijn met een gletsjer die een stuk kleiner is dan op de foto's.

ALPENGOUD

Er zijn regenkansen in de middag en de wandeldag is lang. Om half zeven, zo vroeg mogelijk, willen we aan het ontbijt zitten. We doen het stilletjes aan om onze kamergenoten niet te wekken. Ik check nog even het laatste weerbericht op mijn telefoon en duw deze daarna in mijn broekzak. Ik sluip door het nog donkere trappenhuis langs de slaapkamers richting de ontbijtzaal. Dan, plotseling, galmt er keiharde muziek van Disturbed door de ruimte... uit mijn broekzak. Oeps😬.
Na de Bircher müesli met yoghurt en brood met Zwitserse kaas staan we rond half acht buiten in het eerste kleine buitje.

We dalen af naar de Iffigsee en lopen al snel in de zon. Koebellen echoën tegen een loodrechte wand. Onze kamergenoten, twee Zwitserse krasse knarren, zetten de achtervolging in. Ze zijn te rap voor ons.
Een nieuw spektakel dient zich aan: uit een gat midden in een loodrechte kalksteenwand stroomt een grote waterval omlaag.
— Dat zie ik niet zo vaak, becommentarieert Dap.

Een harde wind steekt op als we over een grassig kammetje verder afdalen. Dap schuilt in de luwte van de dikke stam van een oeroude lariks, de eerste boom die we tegenkomen. Mijn pet waait bijna af. Haar haar wappert in de wind.
— Zit je neus goed vast? vraagt Dap.
We belanden op het terras van Iffigenalp, waar onze bejaarde kamergenoten al aan een taartje zitten. Wij houden het bij een net betaalbare kop koffie voordat we de klim van 1400 meter aangaan.

Ik bekijk de rotsmuur waar de Wildhorntoer ons heen leidt en heb geen flauw idee hoe daar een pad zou kunnen lopen. Toch is het er. Een in de wand uitgehakt pad leidt ons langs steile rotshellingen, bijzonder gevormd gesteente, en achter een sijpelende waterval langs. Halverwege de klim pauzeren we op een platte steen bij een schuilhutje. Het begint te druppelen.
Onverstoorbaar eten we onze hartkeks. Gaat het nu regenen of niet? Het lijkt erop van wel. We lopen verder.

Als we in stenig, sterker steigend terrein belanden, wordt het tijd om het regenpak aan te trekken. De laatste honderden hoogtemeters zigzaggen we door de stromende regen steil omhoog. Gelukkig is de Wildstrubelhut al in zicht.
We zijn de eerste gasten en gezien het weer gaat het niet heel druk worden deze dag. De Duitse familie die we nog kennen van enkele dagen eerder, komt een half uur later binnen. Er is al iemand afgehaakt en de rest gaat de Wildhornronde niet afmaken wegens de beroerde weersvoorspelling voor de volgende dag. Dap en ik gaan pas in de ochtend een knoop doorhakken.
Maar eerst: zon. We maken een uitje naar een pas onder de Wisshore, vanwaar we uitzicht hebben op een deel van de plateaugletsjer Plaine Morte. De zon, wind en wolken maken steeds veranderende uitzichten op de spectaculaire steenomgeving. Dan doet Dap een mooie vondst.
Génépi!
Het onooglijke, geurige plantje witte alsem, dat als smaakmaker dient voor het drankje Génépi, groeit op dit plekje in groten getale. We plukken voorzichtig een handvol uitgebloeide stengeltjes. Stiekem, want het mag niet. Dap is laaiend enthousiast. Het lijkt wel of ze goud gevonden heeft, Alpengoud. Ze verheugt zich op het zelf maken van het drankje.

HOLLANDSE AVOND

— We zitten in een wolk, zegt Dap als ik wakker word. Het regent.
Het ontbijt is pas om acht uur i.v.m. het verwachte beroerde weer. Het heeft zelfs de Nederlandse media gehaald. Niet de ontbijttijd van de Wildstrubel, maar de wolkbreuk die ons te wachten staat. Meteo Swiss houdt het op 60 mm regen op onze lokatie. Oei. Wat gaan we doen? We leggen alle informatie die er is bij elkaar en besluiten toch te vertrekken. Het is (op papier) een korte dag naar de Cabane des Audannes. We hoeven geen lastige pas over. De wind is geen factor van belang. Er lijken geen heel lastige passages te zijn. De ergste regengebieden lijken ons net te gaan missen. De kalksteen die hier veel voorkomt wordt niet glad als deze nat is. Het is de enige realistische manier om ons rondje Wildhorn af te maken.
Om tien uur staan we buiten, tot de tanden gewapend tegen de regen, op het ergste voorbereid. Tot onze verrassing is het droog! We volgen eerst hetzelfde steile pad naar beneden als we gisteren omhoog hebben gelopen. Dan hobbelen we over een makkelijk pad door weids terrein. De wolken spelen met het uitzicht, maar verbergen het grootste deel daarvan. Regelmatig valt er een buitje en regelmatig lopen we ín een wolk. We maken flinke voortgang. Laat die Audannes maar komen! We komen niemand tegen, op drie Nederlanders na. Begrijpelijk, gezien de omstandigheden.

Dan komt het karstgebied. Lapiaz: lichtgrijze, ruwe rots. Een gletsjer van steen. Het lijkt wel cement. Het is een grijze, Zwitserse gatenkaas met soms meer gaten dan kaas. Ribbels en scherpe messen van steen worden gescheiden door groeven en diepe spleten. Daartussen liggen dolines: gaten waarvan we de bodem soms niet kunnen zien. Omhoog en omlaag. Kilometerslang. Als je hier valt, wordt eerst je huid eraf geschaafd, vervolgens wordt je in reepjes gesneden en tenslotte verdwijn je in een bodemloze put. Wat een einde, wat een plek! Maar we vallen niet. Voorzichtig zoeken we onze weg, met handen en voeten, door dit driedimensionale labyrint, geconcentreerd, de wit-rood-witte markeringen achterna. Meter voor meter komen we dichter bij de hut. Ik ben erg blij dat we dit niet in de stromende regen hoeven doen. Op de radar hadden we die ochtend dikke regenwolken gezien die naar ons op weg waren, maar ze zijn nog niet gearriveerd.
— Lange armen en benen komen hier wel van pas! zegt Dap. Ze klimt voor me naar een ruggetje in de lapiaz.
— Uitzicht! Ik zie de hut al! roept ze uit.
Ik zet de laatste stappen omhoog. Ik kijk een complete white out in. Het duurt heel even voordat ik het doorheb. Altijd lachen hoor met Dap!

Als we de ergste karst achter ons hebben gelaten, zijn we nog tweeënhalve km van de Audannes. Het weer houdt zich koest. We zijn allebei toe aan pauze. We hebben vandaag nauwelijks een paar minuten stil gestaan om een reepje of twee te snacken. Nu is het genoeg geweest. We pakken zitlap en hartkeks. Dap gaat erbij liggen. Even rust!
Ze wijst omhoog. Steenbokken! Tussen de wolkenflarden door lopen twee van deze dieren op de rand van een hoge klif boven ons. Wat leuk, dat was nog een openstaande wens op deze tocht.

Een laatste, fikse klim brengt ons op een winderige col. We zien de hut onder ons liggen, nu echt! En tot onze verrassing, door wat gaten in de wolken, hebben we uitzicht op enkele hoge, vers besneeuwde toppen van de Alpenhoofdkam.
Bienvenue aux Audannes, staat er op de voordeur van de hut. Je klimt een colletje over en er wordt ineens een andere taal gesproken. De ingang voor overnachtingen is afgesloten en we moeten blijkbaar door de ingang voor dagbezoek. Het eten is om half zeven, of misschien wat later. Ontbijt is pas om half acht, want de huttenwacht is moe. Het verzoek om vegetarisch eten dat Dap telefonisch had doorgegeven is niet echt geland bij haar. Maar misschien lukt het toch wel. Mijn hemel, we zijn de knoflookgrens over! In Zwitserland heet deze: Röstigraben.
In de hut treffen we alleen een groep van de NKBV. Het is Hollandse avond in de Audannes! En het eten kwam helemaal goed.

UIT DE KARST

Het is vandaag de laatste dag van de tocht, maar van rustig afbouwen naar het einde is geen sprake! Het ontbijt is pas om half acht, maar Dap en ik staan al vroeg op om de Nederlanders voor te zijn bij de beperkte sanitaire voorzieningen. Dat lukt maar net. Vol goede moed zeggen we ze na het petit déjeuner gedag en vertrekken we voor een klim naar ruim 2800 meter. Wolkenflarden rollen over de bergen, een waterig zonnetje begint het laagje nazomersneeuw te smelten dat nachtelijk tot enkele honderden meters boven de hut is gevallen. Het is maar net boven nul, maar windstil. Dap loopt in haar t-shirt en ik in korte broek. Wel met muts en handschoenen!
Het is een beetje zoeken naar de exacte route, maar op de rotsachtige ondergrond kunnen we eigenlijk overal lopen. De klim verloopt ontspannen, heel anders dan de route over de lapiaz van de vorige dag. We zijn uit de karst!
Bij een pasje doemen witbesneeuwde pieken op tussen steeds veranderende wolkenpartijen. We klimmen verder over een kam naar de volgende pas en kijken regelmatig om ons heen naar de ruige hooggebergtewereld waar we midden in staan. Een echt maanlandschap. Het einde van de tocht lijkt nog ver weg.

Bij de Col des Audannes wordt het interessant. Hier begint het technische huzarenstukje van de Wildhorntoer. In de loodrechte afdaling is een aantal laddertjes gemaakt, die we gaan afdalen.
— Ik hoop dat er geen tegenliggers zijn, zegt ik als ik het bovenste trappetje vastpak.
— Beneden staat nu een stoplicht op rood, spreekt Dap me bemoedigend toe.
Sport voor sport ga ik omlaag. Ik ben blij met mijn handschoenen, want het metaal is steenkoud. Ik kijk alleen naar beneden als ik van het ene op het andere laddertje moet overstappen, en dan niet te ver. Een valpartij loopt hier slecht af. Na de ladders volgen metalen nietjes, eerst een eind omlaag, daarna horizontaal in de wand. Als ik om het hoekje en uit de lijn van vallend puin ben, zet Dap de achtervolging in.
Nu volgen nog twee laddertjes en daarna een stukje traverseren door het loeisteile gruis. Er hangt hier een touw, het is me niet duidelijk waarom. Maar het is nog niet voorbij: even verderop hangt een touw naar beneden in een natte prut van modder, gruis en loszittende stenen. Ditmaal komt het wel van pas. Ik pak het kletsnatte ding vast en begin een soort van halve abseilactie. Het is een eind, ik doe het voetje voor voetje. Dap daarentegen zet een nieuwe recordtijd voor dit onderdeel. Ze heeft koude handen en voeten gekregen.

De wandelstokken worden erbij gepakt en we zigzaggen nog een stukje door het nog steeds steile grind. Op een uitstekend rotsje houden we pauze in de zon met de benen over de rand. Dap en ik kijken nog eens omhoog. Wat gaaf dat we dit gedaan hebben! En dat het daarbij goed weer was! Als we naar beneden kijken, zien we dat er nog een lange weg voor ons ligt. We hebben pas vier km afgelegd, nog 16 te gaan, inclusief het grootste deel van de 2000 hoogtemeters omlaag naar Gsteig. Al is er altijd de optie om de kabelbaan naar beneden te nemen.
Op een stenig plateau steken we een beek over. We lopen in de zon en krijgen zicht op de ruige top van de Wildhorn, met ook aan deze zijde een kleine gletsjer en verse sneeuw in de schaduw. Nog steeds lijkt Nederland ver weg!

Een klim brengt ons naar de laatste hoge pas, waar we weer onder de Arpelistock staan. We krijgen trek en besluiten binnenkort te gaan pauzeren. Een stevige, koude wind komt ons tegemoet. Wolken vliegen over een gruizig kammetje voor ons, l'arête de l'Arpille. Dat is onze afdaling. Geen plek voor een pauze hier. We dalen af, soms voorzichtig waar het steil en modderig is. Links en rechts duikt de helling de diepte in. Het stuwmeer in het dal komt snel dichterbij.

We ploffen neer op de eerste plek waar we gras zien en de zon weer schijnt voor een heerlijke, korte pauze. We kijken uit op de wand van de Arpelistock, die er van hieruit heel indrukwekkend uitziet. Wat leuk dat we op de top gestaan hebben!
De afdaling voert ons naar de bushalte op de Sanetschpas. Twee werklui zijn bezig met een kettingzaag bij een hoogspanningsmast. De bewoonde wereld komt al dichtbij! Tussen weilanden met koeien en beekjes wandelen we naar het stuwmeer, waar een nog onverwacht technisch paadje wacht. De lucht betrekt nu snel, maar we pakken nog een pauze in de zon. Hier moeten we een keuze maken: lopen of lift.

Ook nog het laatste stukje van de Wildhornronde doen trekt, maar de ratio wint het. Het weer verslechtert. Het is nog zo'n twee uur lopen naar Gsteig, en als we dan de bus net missen, wat waarschijnlijk is, wordt het wel héél laat voor we bij ons hotel zijn. Bovendien begint de vermoeidheid toe te slaan op deze langste wandeldag. Nog dik 900 meter afdalen en ruim zes km lopen? Het wordt de kabelbaan.
Het bergstation komt in beeld en we scharrelen nog wat rond op de pas. Zo'n col is vaak een troosteloze plek. Je komt er langs, maar niemand heeft er wat te zoeken. Een optimistische ondernemer heeft er ooit wat neergezet wat klanten moet trekken naar iets wat niemand nodig heeft. Ook deze plek heeft betere tijden gekend. We zien een soort sloppenwijkje, onzwitsers.
— Ik vind het jammer dat het ineens afgelopen is, mijmer ik, als we het vervolg van de route naar beneden zien gaan.
— Vooruit, lopen! zegt Dap. We nemen een aanloop en storten ons naar beneden. Het is niet te geloven, maar anderhalf uur later staan we op de bushalte in Gsteig bei Gstaad. Laat maar komen die bus, op naar Nederland. Dag gentianen, hallo brandnetels. Schwiets, merssi!